Dat roken en vapen schadelijk is voor de gezondheid is algemeen bekend. Vaak wordt daarbij gedacht aan aandoeningen zoals COPD, longkanker of hart- en vaatziekten. Minder bekend is dat sigarettenrook ook een belangrijke rol kan spelen bij het ontstaan van bepaalde zeldzame interstitiële longaandoeningen (ild).
Bij ild raakt het longweefsel beschadigd, waardoor de opname van zuurstof wordt bemoeilijkt. Hoewel de naam suggereert dat alleen het interstitium — het fijne steunweefsel tussen de longblaasjes en bloedvaatjes — betrokken is, kunnen bij rookgerelateerde ild ook de kleine luchtwegen aangedaan zijn. Juist deze combinatie van schade aan longweefsel én luchtwegen maakt deze aandoeningen vaak complex.
De relatie tussen roken en verschillende vormen van ild is inmiddels duidelijk aangetoond. Over de precieze mechanismen waardoor sigarettenrook deze ziekten veroorzaakt, is echter nog veel onbekend. Waarschijnlijk spelen chronische ontsteking, schade door oxidatieve stress en ontregeling van het afweersysteem hierbij een belangrijke rol.
Tot de zeldzame ild die sterk geassocieerd zijn met chronische blootstelling aan sigarettenrook behoort onder andere pulmonale Langerhans-celhistiocytose, vroeger ook wel Histiocytosis X genoemd. Dit is een zeldzame aandoening waarbij ontstekingscellen zich ophopen in de longen en schade veroorzaken. Op de website van de Nederlandse patiëntenorganisatie voor histiocytaire ziekten vindt u meer informatie over deze aandoening en de mogelijke gevolgen ervan.
Omdat deze aandoeningen zeldzaam zijn, zijn grote wetenschappelijke studies vaak moeilijk uitvoerbaar. Daarom zijn naast wetenschappelijk bewijs ook klinische ervaring en deskundige interpretatie van onderliggende ziekteprocessen belangrijk om patiënten zo goed mogelijk te kunnen behandelen.
De zoektocht naar effectieve en gerichte therapieën gaat door. Eén advies blijft echter altijd essentieel: stoppen met roken — en ook het vermijden van meeroken. Dat kan verdere schade aan de longen helpen beperken en is van groot belang voor de algehele gezondheid.
Patiëntenorganisatie (LINK) voor histiocytaire ziekten vindt u allerlei informatie.
Zie ook Pulmonale Langerhans’ cel Histiocytose (PLCH): LINK
Literatuur
Miedema J. Roken naast COPD en longkanker ook oorzaak zeldzame ILD. ild care today 2018; 11 (22): 22-27.